Zo werkt teamcoaching wel! 5 tips voor effectieve teamontwikkeling

Zo werkt teamcoaching wel!

Zorg is teamwerk: goede samenwerking is van essentieel belang voor goede zorgverlening. Helaas is dit niet binnen elk team vanzelfsprekend. Teamcoaching biedt dan een uitkomst: je gaat met elkaar om tafel, werkt aan onderlinge relaties en vertrouwen, leert elkaars kwaliteiten beter in te zetten en je lost (eventuele) conflicten op. Nathalie van Vemde is gecertificeerd coach met ruim tien jaar ervaring in de zorg. Wat zijn volgens haar de ultieme tips voor effectieve teamcoaching?

Tip 1: Teamcoaching is zinloos zonder tastbaar leerdoel

Wanneer je mensen vraagt naar verbetermogelijkheden binnen een team, dan zul je in eerste instantie vaak antwoorden krijgen als ‘de communicatie moet beter’, of ‘de samenwerking kan sterker’. Hoewel deze doelen kloppen, zijn ze niet tastbaar genoeg: ze zijn multi-interpretabel en op een te groot abstractieniveau. Ervaring leert dat, doordat je bij dit soort leerdoelen niet precies weet wanneer het doel is bereikt, het ook erg moeilijk is om hier succesvolle acties op te ondernemen. Wat je als teamcoach helpt om het leerdoel samen met het team concreter te krijgen is om de vraagstelling beeldender te (laten) omschrijven. Vergelijk de situatie van het team bijvoorbeeld met een film en stel ze vragen als: “hoe eindigt de film en hoe ziet de relatie tussen de personages er dan uit?” Of neem ze mee in het toekomstbeeld: “stel, ik loop over drie maanden op jullie afdeling, wat zie ik dan? Hoe spreken jullie met elkaar? Hoe zit iedereen erbij?”. Ook de droomvraag is een mooi hulpmiddel. Je vraagt de groep dan hoe de wereld eruitziet als het probleem is opgelost in hun slaap, ze weten niet hoe. Maar de wereld ziet er ineens anders uit.

Zorg er dus voor dat het team de situatie echt voor zich kan zien, zodat zij het leerdoel ook concreter kunnen beantwoorden. Én, van belang is natuurlijk dat coaching altijd van het positieve uitgaat. Help teamleden dus om het leerdoel positief te verwoorden: wat wil je wél bereiken, in plaats van wat je wil voorkomen of niet meer hebben. Eigenlijk start daar al de coaching 😉

Tip 2: Een collectief leerdoel is niks zonder individuele doelen

Het behalen van een collectief doel doe je niet zomaar. Een team is een verzameling van individuen met eigen behoeften en waarden. Daarom is het bij teamcoaching van belang om juist aandacht te hebben voor de individuele teamleden. Onder andere door het formuleren van individuele doelen, waarmee de individuele teamleden antwoord geven wat zij gaan doen om het collectieve doel te behalen. Op die manier voelt ieder teamlid de verantwoordelijkheid om zelf aan de slag te gaan met het verbeterthema. Je kan veel concreter en bewuster je eigen steentje bijdragen, waardoor het team aan het einde van het traject veel verder staat dan wanneer de focus alleen op het collectieve doel zou liggen.

Tip 3: Teamcoaching op basis van alleen de visie van de leidinggevende is gedoemd te mislukken

Helaas zie ik nog te vaak gebeuren dat een leidinggevende een bepaalde droom met het team heeft en dit door middel van teamcoaching wil bereiken. In principe natuurlijk ontzettend mooi en ook mogelijk, maar het is nog onvoldoende om een effectief teamcoachingstraject mee te starten. Zoals wij ook in onze Q-Leerformule zeggen is eigenaarschap één van de pijlers om te kunnen leren en ontwikkelen. Dit betekent dat teamleden zelf bepaalde problemen of doelen moeten inzien en zich hier verantwoordelijk voor voelen, voordat ze hier echt mee aan de slag willen gaan. Voer daarom altijd intakegesprekken met alle teamleden of vorm hier bijvoorbeeld een klankbordgroepje voor, om te horen waar het team zelf tegenaanloopt, hoe zij kijken naar de droom van de leidinggevende en welke ambities en leerwensen ze hebben. Een bijkomend voordeel van zo’n intake is dat je daarmee als coach of procesbegeleider de groep al leert kennen en je vertrouwen opbouwt. Dat is meteen de basis voor goede teamcoachsessies.

Tip 4: Wees flexibel

Een teamcoachingstraject kan nooit helemaal aan de voorkant uitgetekend worden. Tijdens sessies komen er altijd nieuwe zaken naar boven die meegenomen kunnen - of zelfs moeten - worden in de rest van het traject. Flexibiliteit creëer je door alvast ruimte in te calculeren voor 1-op-1-coachingssessies met individuele teamleden, het voeren van “sunrise meetings” om tussentijds te evalueren. Tot slot is ook verwachtingsmanagement hierin belangrijk: zie teamcoaching als een reis die het team met elkaar maakt. Een reis met een duidelijk einddoel maar de tussenstations zijn niet van tevoren al bepaald.

Tip 5: Maak lol met elkaar!

En last but not least: elk coachtraject - hoe ingewikkeld ook - is succesvol zolang je er plezier inbrengt (zie ook de pijler ‘plezier in leren’ uit onze Q-Leerformule). Natuurlijk gaan we tijdens teamcoaching de diepte in en durven we de gevoelige en spannende dingen op tafel te gooien en elkaar te confronteren. Maar een goede balans met plezier, lol en beweging is cruciaal. Dit maakt dat je niet alleen in je hoofd verandert, maar ook in je buik en in je hart. En dát heb je nodig om met elkaar in de toekomst verder te gaan!

Over Nathalie van Vemde

"Waarom binnen je comfortzone blijven als daarbuiten veel meer te beleven valt."

Ik geloof in de kracht van samenwerking en dat het sparren met een buitenstaander nieuwe inzichten geeft. Door als coach de juiste vragen te stellen, zet ik jou of jouw team aan het denken. En dan ontstaat een prachtig proces, waar ik elke keer weer energie van krijg.

In (team)coaching onderzoek ik altijd de gemeenschappelijke visie van waaruit gegroeid kan worden. Met veel energie ga ik aan de slag. Ik ben creatief met werkvormen passend bij het moment. Ik geloof in soms uit je comfortzone stappen en kan confronterend zijn, maar altijd vanuit positiviteit.